PVDA standpunten over luchtvaart
De Partij van de Arbeid in de Tweede Kamer is tegen verkoop van overheidsaandelen van Schiphol. Op dit moment ontbreekt een heldere visie voor de lange termijn. Hoewel we geen principieel tegenstander zijn van privatisering, is het maatschappelijk belang niet gebaat bij privatisering van de luchthaven. De economische effecten, de consument, de omwonenden, de veiligheid, het milieu, de belastingbetaler en de sturing van de luchthaven zijn beter af met de huidige situatie.
Geen privatisering Schiphol
De PvdA is allerminst overtuigd door de argumenten vóór privatisering. Schiphol functioneert op dit moment uitstekend als internationale luchthaven: er wordt veel geïnvesteerd, de kwaliteit van de dienstverlening is hoog, Schiphol is zeer efficiënt, en de luchthaven heeft een aantal belangen in buitenlandse luchthavens.
Bij privatisering gaan andere belangen spelen, die het publiek belang van de luchthaven kunnen schaden. Zo neemt bij privatisering het belang van winstgevendheid toe. Het huidige rendement zal verhoogd moeten worden naar een marktconform rendement. Dit kan leiden tot hogere tarieven (landingsrechten). Dit kan ten koste gaan van de 'mainportfunctie': het bieden van veel internationale directe verbindingen.
In het regeerakkoord van 7 februari 2007 is vastgelegd dat in ieder geval privatisering via de beurs geen doorgang kan vinden. Wel kunnen op een andere manier financiële middelen uit het overheidsaandeel worden gehaald. Eerder zijn in dat kader genoemd de mogelijkheid van uitkering van een superdividend. Wat ook mogelijk is, is om de commerciële delen van Schiphol, die geen duidelijke relatie hebben met het publieke belang, af te splitsen analoog aan de splitsing van energiebedrijven, zoals de bedoeling is van de op 21 november 2006 aangenomen Splitsingswet.
Schiphol moet een kwaliteitsluchthaven blijven
Voor het behouden van de kwaliteit in Nederland is het essentieel dat Schiphol blijft investeren in de luchthaven Schiphol, maar ook in de regionale luchthavens Lelystad, Rotterdam en Eindhoven. Afhankelijk van de aard van de aandeelhouders zullen ook de inhoudelijke prioriteiten van de luchthaven verschuiven.
Het effect van politieke discussies over de toekomstige positie van de luchthaven op de beurskoers wordt groot. Nieuwe, en vaak terechte, discussies bijvoorbeeld over geluid kunnen leiden tot lagere koersen. Hiermee zou de politieke handelingsvrijheid sterk afnemen: de druk op de politiek om Schiphol ruim baan te geven wordt onaanvaardbaar groot en de politieke discussie zou worden vertroebeld met argumenten van beleggingsanalisten over beursrendementen en winstverwachtingen.
De politiek moet volledige vrijheid hebben om in het maatschappelijk belang besluiten te nemen, zonder de hete adem van aandeelhouders in de rug te voelen. In het regeerakkoord is bijvoorbeeld vastgelegd dat Schiphol mag doorgroeien binnen de huidige milieugrenzen, met een betere bescherming van het buitengebied. Een betere bescherming kan gevolgen hebben voor de groeiruimte van Schiphol. De discussie daarover hoort thuis in de politieke arena en de maatschappij, niet op de beursvloer.
Strakkere aansturing
Schiphol zou juist meer door de overheid moeten worden aangestuurd; de onlangs verruimde bevoegdheden voor de overheid als aandeelhouders, bieden daar ook genoeg mogelijkheden toe. In de verkiezingscampagne van 2003 pleitte de PvdA er al voor dat er meer publieke zeggenschap moet zijn op zaken waar de politiek op wordt aangesproken.
De internationaliseringstrategie van de directie van Schiphol is geen publiek belang van Nederland. Bepaalde buitenlandse overnames, bijvoorbeeld van Zaventem, kunnen nuttig zijn, maar dit kan nu ook al, en gebeurt ook al. Deze overnames moeten altijd afgezet worden tegen het publieke belang van Nederland, en daarvoor biedt publiek aandeelhouderschap de beste garanties.
De PvdA wil voorkomen dat op dit moment het 'tafelzilver' van onze enige nationale luchthaven wordt verkocht; het gaat immers om onomkeerbare stappen. De inkomstenbron is vanzelfsprekend eenmalig en gezien het beursklimaat allerminst gunstig. Aandelen Schiphol zijn een goede investering, met een goed rendement. Publiek geld zou bij aandelenverkoop worden weggegooid.