Het eerste aandeel (over naked short selling en de VOC)
In al het gedoe rond de kredietcrisis is er veel aandacht voor naked short selling. Minister Bos van Financiën verbood deze zeventiende-eeuwse Nederlandse uitvinding zelfs eind september.
Om geld bij elkaar te krijgen, bracht de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in 1606 als eerste bedrijf ter wereld aandelen uit. Dat werd een enorm succes, althans voor de directeuren (de zogenaamde 'Heren Zeventien') van de VOC. Het bleek niet zo'n prettige ervaring voor de investeerders. De directeuren hoefden geen verantwoording af te leggen en de jaarrekening hielden ze geheim. Zo maakte de VOC veel winst, verdienden de directeuren nog veel meer, maar kregen de aandeelhouders bijna niets.
Dat was vooral Isaac le Maire een doorn in het oog. Buiten de directeuren had hij het meeste geld ingebracht. Toen klagen niet hielp, verzon Le Maire iets anders. In 1609 verkocht hij grote aantallen aandelen VOC. Daarmee wilde hij de koers naar beneden drijven, de Compagnie een trap nageven en er zelf nog een leuke zakcent aan overhouden. Hij verkocht meer aandelen dan hij had (naked short selling, dus). Paniekende aandeelhouders deden de rest: zij wilden maar al te graag verkopen, uit angst dat ze nog meer zouden verliezen als de koersen verder daalden.
De acties waren deels succesvol: Le Maire verdiende er een aardige duit aan en de Compagnie voelde zich gedwongen dividend aan de aandeelhouders uit te keren. Maar algemeen werd er schande gesproken over Le Maires methodes en het ‘naked short-sellen’ werd dan ook meteen verboden. Daarmee verloren de volgelingen van Le Maire een succesvol drukmiddel. Het kwam nooit meer goed tussen hen en de VOC.
Wat is naked short selling?
Als je verwacht dat een beurskoers omlaag gaat, kun je ‘naked short gaan’. Dan verkoop je aandelen die je helemaal niet hebt. De koper, die niet doorheeft dat de prijs omlaag zal gaan, betaalt nog de huidige prijs. Zodra de koers inderdaad gedaald is, kun jij die aandelen goedkoop aanschaffen. Het verschil is dan je winst. Handelaren die naked short gaan speculeren er zo op dat de beurzen kelderen: dalende koersen zijn in hun voordeel.